Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No:24) ile İndirimli Kurumlar Vergisinde Yapılan Değişiklikler (04/09/2025)
• İndirim Süresi ve Oranı: Yeni Tebliğ’le indirimli kurumlar vergisi, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlarda, yatırıma başlanılan dönemi de içerecek şekilde en fazla on yıl süreyle uygulanacak ve indirim oranı %60 olarak belirlenmiştir. Bu düzenleme, 24 Temmuz 2025 ve sonrası tarihlerde alınan teşvik belgeleri için geçerlidir; 16 Haziran 2025 öncesinde başvurusu yapılmış belgeler ise önceki hükümlerine tabidir.
• Diğer Faaliyet Gelirleri: “32.1.2.11. İndirimli kurumlar vergisinden yararlanılması halinde uygulama” başlıklı bölümünün birinci paragrafında yer alan “yatırım döneminde” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır. Bunun yerine Kanun’a eklenen hükme göre, diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara da, ilk 4 hesap dönemiyle sınırlı olmak üzere indirimli oran uygulanabilecektir. Kullanılabilecek katkı tutarı toplam sabit yatırım katkısının Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenen (%50) bölümünü aşamaz ve hak edilen katkıyı geçemez.
• Kullanılmayan Yatırım Katkısı: İlgili dönemde kullanılmayan yatırıma katkı tutarı sonraki dönemde kullanılamaz. Yani, indirim hakkı mevcutken kullanılmayan katkı tutarı devredilemez. Bu husus hak kaybına uğramamak adına önemli ve sıkı bir takip gerektirmektedir.
• Cumhurbaşkanının Yetkileri: Cumhurbaşkanı, bölge, sektör, teknoloji gibi kriterlere göre yatırım ve istihdam büyüklüklerini belirleyebilir; yatırıma katkı oranını %50’ye kadar, indirim süresini (ve bazen oranı) artırma yetkisine sahiptir.
• Devir ve Terkin İşlemleri: Yatırım devredildiğinde, 24/7/2025 ve sonrası tarihlerde alınan belgelerde devir veren ve devralan birlikte toplam on yıllık süreyle sınırlı indirim hakkı elde eder. On yıllık süre bitiminden sonra, geriye kalan katkı tutarı için indirim imkanı kalmayacak; bu tutar diğer vergi borçlarına terkin yoluyla kullanılamayacaktır.
Bu özet başlıklar altında belirtilen değişikliklerle, yeni teşvik belgeleri nezdinde uygulanacak olan indirimli kurumlar vergisi uygulamasının kapsamı ve sınırları açıklanmıştır. Aşağıdaki bölümlerde tüm ayrıntılar, kapsam ve hesaplama örnekleri ile ele alınmıştır.
Kapsam ve Uygulama Şartları
Tebliğ Kapsamı: Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32/A maddesindeki yeni düzenleme uyarınca, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından verilen yatırım teşvik belgeli yatırımlarda, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmeye başlanılan dönemde elde edilen kazançlar indirimli kurumlar vergisi uygulamasına konu olur. Yani, firma yatırımının bir kısmını faaliyete geçirdiği ilk dönem itibaren indirimli oran kullanılabilir. (Tebliğ’de “yatırım döneminde” ibaresinin kaldırılması bu kapsamda yürürlükten kaldırılmıştır.)
Belge Tarihi ve Mevzuat Uyumu: Düzenleme, 24.07.2025 tarihinden itibaren alınan teşvik belgeleri için geçerlidir. 16.06.2025 öncesi başvurusu yapılmış ve reddedilmemiş belgelerde eski hükümler uygulanmaya devam edecektir. Örneğin, 11/06/2025’te başvurup 18/08/2025’te belge alan (başvurusu eski tarihe dayanan) bir firma önceki kurala göre hareket eder; 16/06/2025 sonrasında başvurup 24/7/25 sonrasında belge alanlar ise yeni düzenlemeye tâbi olur.
İndirim Süresi ve Oran
On Yıllık Limit: Yeni düzenleme ile indirim hakkı, “ilk indirimli dönem dahil en fazla 10 hesap dönemi”yle sınırlandırılmıştır. Yani bir yatırımın faaliyete geçtiği dönemden itibaren başlayacak indirimli vergi uygulaması en fazla 10 yıl sürer. Örneğin, faaliyete geçiş 2025’te gerçekleşmiş bir yatırımda indirim en geç 2034 yılı sonunda bitecektir. Bu süre her bir teşvik belgesi bazında ayrı ayrı hesaplanır. Fakat 2025 yılında matrah yetersizliği var ise, indirim hakkının kullanabileceği matrah ilk defa 2026 da oluşursa süre sonu 2035 yıl sonu olarak dikkate alınacaktır.
İndirimli Oran – %60: İndirimli vergi oranı %60 olarak belirlenmiştir. Bu oran, 24/7/2025’ten itibaren verilen belgeler için geçerlidir; öncesi başvurularda eski oranlar uygulanır. Böylece vergi oranı %25 ise indirimli dönemde efektif olarak %10 (yani %25 – %15) kurumlar vergisi ödenir. Kullanılabilecek yatırıma katkı tutarı bu düşük vergi yüzdesi ile hesaplanır.
Diğer Faaliyet Kazançlarına İndirim
İlk 4 Yıl İndirimi: Yeni hüküm (KVK 32/A/3. fıkra c bendi) uyarınca, teşvik kapsamındaki yatırımdan elde edilen kazancın yanı sıra, ilk dört hesap dönemi ile sınırlı olmak üzere, diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara da indirimli oran uygulanabilecektir. Burada en önemli konu iki sınırdan düşük olan tutar üzerinden uygulama gerçekleşmelidir. 1. Sınır toplam yatırım tutarı üzerinden elde edilen katkı tutarının %50’si, 2. Sınır ise gerçekleşen yatırım harcaması nedeniyle hak edilen yatırıma katkı tutarıdır.
Örneğin, 2025 yılında alınmış teşvik belgesi nezdinde, 2025 yılı için diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç oluşması durumunda bu kazançlar için uygulamadan yararlanılabilecek ve 2028 yılında diğer faaliyetlere uygulama imkanı asgari sınırlara ulaşılmadığı sürece mümkün olacaktır. 2029 yılında ise diğer faaliyetlerden elde edilen kazançlara yönelik indirimli uygulama mümkün değildir. Fakat 2025 hesap döneminde diğer faaliyetlerden elde ettiği kazançları dolayısıyla indirim hakkının kullanılabileceği matrah bulunmaması ve indirim hakkının ilk olarak 2026 hesap döneminde ortaya çıkması halinde, diğer faaliyetlerden elde edilen kazançları için en son 2029 hesap dönemi sonuna kadar indirimli vergi uygulanabilecektir.
Özetle, stratejik olarak yatırım dönemindeki beklenen kazanç ve diğer faaliyet kazançları dikkate alınarak, indirim hakkı ilk 4 yıl etkin biçimde kullanılmalıdır. Mükelleflerin, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımlarından elde ettikleri kazançlarının yanı sıra toplam yatırıma katkı tutarının Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen kısmına ilişkin olarak, dört hesap dönemiyle sınırlı şekilde diğer faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına da indirimli kurumlar vergisi uygulanması mümkündür.
Diğer Faaliyetlerden Elde Edilen Kazanç Kapsamı ve Öncelik Sırası
• İndirimli vergi oranı uygulamasında, mükelleflerin yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımlarının işletilmesinden elde edilen kazançları dışında kalan tüm kazançları diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç olarak kabul edilecektir.
• Mükelleflerin birden fazla teşvik belgesi bulunduğu durumlara yönelik olarak, yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlara, ilgili teşvik belgesinde yer alan vergi indirim oranı dikkate alınarak indirimli vergi uygulanması esastır. Yatırım teşvik belgeleri kapsamındaki yatırımlardan elde edilen kazançlar, indirimli vergi uygulamasında diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç olarak değerlendirilmeyecektir.
• Ancak, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki yatırımların tamamlanmış ve indirimli vergi oranı uygulanmak suretiyle yatırıma katkı tutarlarının tamamının kullanılmış olması veya on yıllık sürenin dolması halinde, bu yatırımlardan, hak kazanılan yatırıma katkı tutarının tamamının kullanıldığı veya on yıllık sürenin dolduğu hesap döneminden itibaren elde edilen kazançlar, indirimli vergi uygulamasında diğer faaliyetlerden elde edilen kazanç olarak değerlendirilebilecektir.
• Mükelleflerin birden fazla yatırım teşvik belgesinin bulunması ve indirim hakkının kullanılabileceği ilk hesap dönemi dahil dördüncü hesap döneminin sonuna kadar diğer faaliyetlerden elde edilen kazancın yetersiz olması durumunda, hangi teşvik belgesine öncelik verileceği mükellefler tarafından serbestçe belirlenebilecektir.
Devir ve Terkin İşlemleri
Yatırım Devirleri: 24/7/2025 sonrası alınan YTB’lerde yatırımın devri halinde, devreden ve devralan kuruluşlar toplam 10 yıllık süreyle sınırlı indirim hakkına sahip olur. Yani tek bir yatırım teşvik belgesi için 10 yıllık süre üst sınırdır ve devir, birleşme vb hususlar bu süreyi uzatmaz.
Vergi İndirimi ve Terkin: 24/7/2025’ten sonra alınan belgelerde on yıllık süre bitiminden sonra artık indirimli vergi uygulanmaz. Dolayısıyla, 10 yıllık sürenin dolduğu hesap döneminden sonra yatırım katkı tutarı kalan kısımları için diğer vergi borçlarına terkin yolu kapatılmıştır.
Stratejik Planlama Açısından Değerlendirme
Bu düzenlemeler, özellikle yatırımların zamanlaması ve finansman planlaması açısından stratejik kararları etkiler.
• Katkı Kullanım Önceliği: İlk dört yıl içinde yatırımla ilgili kazanç kadar diğer faaliyetlerden kazançlar da indirimle vergilendirilebileceğinden, yüksek katkı tutarının bu dönemde kullanımı teşvik edilir. Kullanılmayan katkılar sonraki dönemlerde işe yaramaz.
• Birden Fazla Teşvik Belgesi: Her belge için ayrı bir on yıllık dönem başlar. Birden fazla belgeyle yürütülen yatırımlarda indirim hakları belgelere göre ayrı izlenmeli, hangi belgeye öncelik verileceği şirket tercihiyle belirlenir. Özellikle eski uygulamaya tabi hakların bulunduğu belgelerde ayrıştırma yapmak son derece kritik ve önemlidir.
• Uygulama Takibi: Matrah oluşmasına rağmen kullanılmayan veya eksik kullanılan haklar kayıplara sebebiyet verecektir. Sıkı takip ve sıkı planlama önem arz etmektedir.
Sonuç olarak, yeni teşvik sistemi altında indirimli kurumlar vergisi uygulamasının süresi 10 yıl ile sınırlanırken oran sabitlenmiş ve yatırım dönemi ile ilgili karmaşa görece sadeleştirilmiştir. KOBİ’lerden büyük ölçekli sanayi kuruluşlarına kadar tüm teşvik belgeli yatırımlarda bu değişiklikler geçerli olduğundan, firmaların yatırım ve vergi stratejilerini bu çerçevede dikkate almaları önemlidir.
